Archive for the ‘شعر’ Category

گذشتن از خوان هشتم

ژوئن 28, 2008

  

 بشنويد   

 

 

كسي گفته بود بيايم

كسي گفته بود اگر بيايم؛

گياه و آدم و پرنده و آهو را

              خواهم شناخت

و ساحل و صدف و آسمان را

                  خواهم فهميد.

براي نوشيدن شبنم

كسي از دورها مرا مي‌خواند؛

آمدم

بايد مي‌آمدم.

 

صداي من آيا مي‌رسد به كسي؟

فرياد فروخفته‌اي اگر مي‌شنويد

                         نترسيد!

كسي هست دست مرا…؟

 

كويرها، درياها

كوه‌ها و رودها و جنگل‌ها

دشت‌هاي بي‌شمار پشتِ سرم

تا به خوانِ هشتم رسيده‌ام؛

اين مرداب.

 

بيدار بودم و نبودم

كه مرداب مرا ربود.

ريشه‌هاي سرگردان

سركشيده از هر سو

پيچيده دور تا دور تن‌ام؛

گرسنگان عهد عتيق،

ماران موذيِ مرموز.

 

خواب نمي‌بينم

كابوس نيست اين؛

مجسمه‌اي باستاني را مي‌مانم

سري شناور

با پلك‌هاي بسته‌ي سُربي.

تنديسي از گِل

ايستاده در باتلاق

نفس مي‌كشم هنوز.

 

تندباد

می 13, 2008

 

 

سكوت
برهوت
بي‌باد
بي‌باران؛
بيابان وُ
تا بود بيابان
بوته وُ
روزها گذران
تا بود گذران.

يك شب
نسيم رقصيد
بوي بابونه و بهار و بنفشه
در برهوت پيچيد.

نسيم
بي‌تاب
باد؛
تاب مستانه
تندباد؛
هم‌چنان رقصيد.

ابر آمد
چشم ماه را پوشاند
پنهان ماند
آن چه بود
آن چه باد
آن چه بادا باد.

باد بوته را بوسيد
بوته هم رقصيد
با باد
با تند باد
تندتر
تندتر و تندتر
زير تاريكْ روشنِ تندر.

رقص بوته و توفان؛
لحظه‌اي تاريك
تندري ديگر
بوته
اما نيست
باد
ناپيدا.

استانبول/ اردي‌بهشت هشتاد و پنج

 

تا آب و آبادي و نان و بوسه و لبخند

آوریل 29, 2008
 
 
  

 

پاسخ ناله

نه گلوله وُ

حجامت

سپرده به تاريخ؛

زالو

تنها نامي

براي يك فيلم مستند.

 

روزي ‌كه

مرهم دست‌هاي ترك‌خورده

شكوفه‌هاي گيلاس باشد،

لبخند

به همه برسد

و سفره‌ها

پر باشد از نان و بوسه؛

“سارا” انار خواهد داشت.

 

خسته كه نيستي؟

براي‌ات

ترانه خواهم خواند

تا برسيم

به آب و آبادي.

   

 

بود وُ نبود

آوریل 13, 2008

 

سفري كه نبوده

نرفته‌اي؛

خواب مي‌بينم خواب ديده‌ام

رفتن تو را.

 

قهوه‌خانه‌ي گذر تجريش،

انگار نه انگار

سال‌هاي سفر؛

“سيدعلي صالحي” كه هست،

تو هستي،

هنوز

“ري‌را” هست.

 

دريا كه هيچ؛

پياله هم نيست

دل من.

اشك‌هاي‌ام را پاك مي‌كني؛

تاريخ

آغاز مي‌شود.

 

اگر نبودي،

ري‌را نبود؛

چشم‌هاي ما

خواب‌هاي خيس مي‌ديد

زير باران.

 

چه روزگار خوبي!

تو هستي،

ري‌را هست،

گذر تجريش؛

گيريم سيدعلي نيست،

من نباشم،

قوري‌هاي پر از چاي

جاي ما خالي!

 

 

آستانه‌ا‌ي براي آتش‌بس

آوریل 10, 2008
 
 
   

بگذاريم

صدا

به صدا

برسد.

 

تفنگ‌ها به زمين،

تانك‌ها بايستند،

توپ‌ها خاموش!

  

شاعر ما مي‌خواهد

تازه‌ترين شعر‌ سپيد خود را

بخواند.

  

كلمه؛ تنها كلمه

آوریل 1, 2008
   
 

آمده‌ام
دنبال چيزي بگردم
كه مال خودم بوده است؛
چهار باغچه پر از لاله‌عباسي
و بوي اطلسي‌ها
كه غروب درآميخته بود با طعم بستني.
چهار باغچه
چارسوي حوض بزرگ خانه‌ي ما.

من
رد پاي مادرم و “مادرجان” را جست‌و‌جو مي‌كنم
كه از روضه‌ي زنانه برمي‌گردند؛
پر چارقدشان نقل و نبات گره زده‌اند
و آجيل مشكل‌گشا
كه در دستان كوچك من
بوي خاك و توپ و خاطره مي‌گيرد.

رهايم كنيد!
مرا با پزشك عبوس بيمارستان چه‌كار؟
اشتباه مي‌كنيد
پيشنهاد مرا بپذيريد!
اين دوا و درمان با مزاج شما سازگار نيست.
شما به شربت گل ختمي نياز داريد
و جوشانده‌ي مرزنگوش و بابونه.
بگوييد آزاد بگذارند مرا
من
آمده بودم
دنبال چيزي بگردم.

اگر پدر زنده بود؛
قلم و قلم‌تراش و دوات داشت
و به شما سرمشق مي‌داد
ده بار بنويسيد:
“دانا ادب دارد.”
پس مي‌دانستيد
هيچ نسخه‌ي بدخطي
هنر پست مدرن نيست،
سپس
شعر سپيد مرا به آواز همايون مي‌خواند وُ
من آرام به خواب مي‌رفتم
و شما مي‌فهميديد
كه طرح ژنريك هم ترجمه‌ي درستي براي درمان نبوده است.

عالي جناب!
نگهبان بيمارستان
شعرهاي مرا سانسور مي‌كند
تا پرستارها نفهمند
براي جراحي قلب باز
نيازي به بيهوشي با گلوله نيست
و كلمه؛
تنها كلمه،
هزاره‌ي سوم را نجات خواهد داد.

دست‌هاي مرا باز كنيد!
و اين چسب لعنتي
كه دهان مرا دوخته است!
حال من امروز بهتر از هميشه است؛
من به جست‌و‌جوي
دفتر مشق‌هاي كودكي‌ام
آمده‌ام.

(اين شعر، پيش از اين و در ماهنامه‌ي “نامه”،ويژه‌نامه‌ي ادبيات امروز به‌چاپ رسيده است.)

نوروز

مارس 20, 2008
                       
 
 
  

آب و آيينه
سفره‌اي از
شراب و شعر و شيريني
سيب و سبزه و سمنو؛
بهار پشت پنجره است.

 

تنهايي‌ام را مي‌تكانم
آبي به چهره
نگاهي در آيينه،
آميخته
زمين با من،
مي‌پيچد
آواز سرنا و دهل در آسمان؛
روز نو
آغاز مي‌شود.

 

 

نوروز سياوشان

مارس 17, 2008
                                                            

  

در آستانه‌ي چارشنبه‌سوري و نوروز و بهار، خوانش شعر “نوروز سياوشان” ‌را با صداي خودم پيشكش‌ مي‌كنم كه مي‌توانيد پيوند “بشنويد” را پي‌بگيريد و گوش كنيد، اگر بخواهيد و اگر هم خواستيد، مي‌توانيد آن‌را پياده كنيد.

اين شعر، پيش‌تر در شماره‌ي اسفندماه ۱۳۸۳در ماهنامه‌ي “نامه” به‌چاپ رسيده است و يك‌بار هم آن را در وب‌لاگ پيشين من خوانده‌ايد كه اگر بخواهيد، مي‌توانيد بازهم در همان‌جا بخوانيد؛ پيوند آن‌را هم در پايين نوشته‌ام.

تنها مي‌ماند بگويم اين‌كه اين شعر را پيشكش كرده بودم به پيشگاه “قاسم سعدي افشار”، بزرگ هنرمند سياه‌باز و نيز همه‌ي سياه‌بازها و حاجي فيروزها. به‌تازگي شنيده‌ام كه قاسم سعدي افشار، داغدار است در اندوه ازدست‌دادن همسرش. كار شايسته‌اي مي‌شود اگر كسي يا كساني از شماها كه در تهران هستيد، بتوانيد در اين نوروز به او سري بزنيد كه فرهنگ ما وام‌دار همين هنرمنداني است كه زود هم فراموش‌شان مي‌كنيم و آن‌ها مي‌مانند با ناداري و روزهاي سخت ازكارافتادگي و يك‌دنيا دل‌مردگي.

 

 

 

بخوانيد


 

بهار خاكستري

مارس 7, 2008

يك پياله چاي سرد
فرشي از كاغذ‌هاي مچاله
شعرهاي گم‌شده
ميان تارهاي عنكبوت؛
دريغ از يك غزل
يا
چيزي
براي شادماني كودكان پامير
ايلام
بلخ و بخارا.

نمي‌پرسي از دست‌هاي خالي
مي‌آيي
بي‌آن‌كه بداني
يا كه بخواهي بداني.

اگر شقايق بخندد
بنفشه پيچ و تابي بخورد
و پسرك قشلاق
از ياد ببرد يخ‌بندان زمين را
چه بگويم؟
نيا،
بيا!

شاعر ناتمام

فوریه 27, 2008

نه اين‌كه بخواهي روزگار سياه شود
يا پيشِ پا تاريك؛
بازيگوشي مي‌كني وُ
پنهان مي‌شوي پشت يك تكه ابر
آن هم در اين گذرگاه باريك
كه راه به دره مي‌برد.

بگذار براي بعد!
اين روزها هيچ حوصله ندارم كه بميرم
پيش از آن‌كه آخرين شعرم را گقته باشم.
تازه!
تو هم مجبور مي‌شوي
به‌جاي پاك‌نويس كردن شعرهاي سپيدت
لباس سياه بپوشي وُ
بيايي گورستان
براي تشييع جنازه‌اي كه من‌ام
و جواب‌هاي بي‌معنا بدهي به اين و آن
كه يك‌ريز خواهند گفت:
روان‌اش شاد
زنده‌ياد
شاعر ناتمام!

براي عبور از اين ابرهاي عبوس
حواس‌مان بايد جمع باشد.
اگر نمي‌توانيم ميانه‌ي اين گذرگاه
پناه‌گاهي بسازيم؛
برويم جايي
روي تخته‌سنگي بنشينيم
ترانه‌اي بخوانيم.

مي‌شنوي
ولي گوش نمي‌دهي به اين حرف‌ها
فكر مي‌كني هيچ چيز قطعيت ندارد
حتا مرگ!
پس مي‌توان همين‌طور سر به هوا راه رفت
و فكر نمي‌كني پيش پاي ما
پرتگاهي است دهان‌ گشوده تا عميق‌ترين نقطه‌ي زمين.

گفته باشم؛
پيش از آن شعر
آن آخرين شعر
اگر بيفتم و بميرم
نابود شده‌ام، نابود
مي‌فهمي؟
تو هم كه كارهاي نكرده‌ بسيار داري؛
مثلن پاك‌نويس كردن دفتر شعرهاي‌ات.

نه… نه…
اين آخر بازي تكراري است
“مرده‌شور” اين جنازه را ببرد؛
شاعري كه تمام شده
ترانه‌اي ناتمام
مهماناني كه كف مي‌زنند و
يكي يكي مي‌روند
صحنه
تاريك
مي‌شود.

درست نمي‌دانم كه اگر جايي شعر مي‌نويسم يا مي‌خوانم، درباره‌ي آن، افزون بر آن‌چه خود شعر مي‌گويد، چيزي بگويم يا بنويسم.

ناگزيرم كه بگويم اين شعر را چند جا خوانده‌ام، در ايران كه بودم و نمي‌دانم در جايي هم چاپ شده است يا نه، خودم يادم نيست؛ اما به‌گمان‌ام نسخه‌اي بدون ويرايش‌هاي بعدي از اين شعر در پايگاه اينترنتي ادبي “وازنا” باشد. اگر اين‌گونه است، از دوستان در وازنا خواهش مي‌كنم اين ويرايش را جايگزين كنند.

عاشقانه‌اي براي خودم، براي سربازها و آن سايه

فوریه 18, 2008

راه‌به‌راه
چپ
راست
رژه مي‌روند وُ
نمي‌گذارند حواس من پرتِ دوست‌داشتن شود.

سكوت كوچه
ساعت شش‌و‌نيم صبح
صداي پاي دختر همسايه.

بايد جا‌گذاشته باشند
نمي‌لرزد؟
خيابان كه مي‌لرزد.
حواس من
دست و دل سربازها
زير طبل بزرگ.

گاهي سايه‌اي پيدا مي‌شود
به‌جاي ديدن دختران همسايه‌
باروت و چاشني مي‌بندد به‌خودش
و مي‌زند به صف سربازها!
گردباد؛
سايه و سربازها
گم
مي‌شو‌ند.

دل‌ام براي خودم مي‌سوزد
براي سربازها،
و آن سايه.

اوه!
ساعت هشت صبح است
دختر همسايه
بايد رسيده باشد به مدرسه.


 

گناه

فوریه 1, 2008
 
با دست‌هاي كوچك
با اشك‌هاي كودكي‌‌ام
رو به آسمان:
“مرا به‌خودم واگذارمكن!”
 
لگدكوب شياطين
بودم
شدم
هستم.
 
واگذار كني
يا نكني
مي‌خواهم از شاخه بچينم وُ
گاز بزنيم
سربه‌هوا
سيبي
با حوا.